Tapir białogardły (Tapir środkowoamerykański) (Tapirus bairdii)

• Tapir białogardły potrafi pływać, choć nie jest pływakiem – może przepłynąć rzekę o szerokości kilkudziesięciu metrów.
• Jego trąba nosowa zawiera ponad 150 mięśni, co pozwala na precyzyjne ruchy.
• W naturze nie ma dwóch osobników z identycznym wzorem plam – każdy ma unikalne oznaki.
• Potrafi wydać dźwięk przypominający ryczenie, który słychać na odległość nawet 1 km.
• Jego odchody zawierają do 1000 nasion różnych roślin – to kluczowe dla rozprzestrzeniania się drzew.
• W czasie deszczu może „przepłukać” się w wodzie, aby oczyścić skórę i zregulować temperaturę.
• W niektórych regionach ludzie mylą go z „bogatym kozłem” – z powodu jego wyglądu i zachowań.

Tapir białogardły (Tapirus bairdii) to jeden z czterech współczesnych gatunków tapirów, należący do rodziny Tapiridae. Jest najmniejszym z gatunków tapirów żyjących w Ameryce Środkowej i Południowej, ale nadal stanowi istotny element ekosystemów tropikalnych. Występuje na terenie od południowego Meksyku po północną Kolumbię oraz wybrzeże Karaibskie, głównie w wilgotnych lasach deszczowych i górskich. Charakteryzuje się charakterystycznym kształtem ciała, długim nosowym wyrostkiem, który przypomina kopyto, i szarym, prawie białym pasem na gardle, skąd pochodzi jego nazwa „białogardły”. Jest to gatunek zagrożony wyginięciem, uznawany za krytycznie zagrożony przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN). Występuje w niewielkich, rozproszonych populacjach, co utrudnia jego ochronę. Jego rola jako „inżyniera ekosystemu” jest kluczowa: poprzez rozpraszanie nasion i kształtowanie krajobrazu, wpływa na różnorodność roślinną i strukturę lasów.

Nazwa naukowa Tapirus bairdii została nadana w 1850 roku przez brytyjskiego zoologa Johna Edwarda Graya, który opisał gatunek na podstawie egzemplarza pochodzącego z Meksyku. Nazwa „bairdii” pochodzi od imienia amerykańskiego naturalisty i podróżnika, Spruce’a Bairda, który był jednym z pierwszych badaczy fauny Ameryki Środkowej. Baird, działający w latach 1820–1863, był członkiem ekspedycji naukowej organizowanej przez USA, której celem było dokumentowanie przyrody Meksyku i Gwatemali. Choć sam nie widział tego zwierzęcia, jego kolekcja i opisy były kluczowe dla identyfikacji nowych gatunków. Początkowo gatunek został zaklasyfikowany jako Tapirus americanus, ale późniejsze badania porównawcze wykazały jego unikalność, co doprowadziło do oddzielnej kategorii. Nazwa „tapir białogardły” ma swoje korzenie w języku polskim, gdzie „białogardły” odnosi się do charakterystycznego białego pasma na szyi i górnym odcinku tułowia. To cecha wyróżniająca go wśród innych gatunków – np. tapira andyjskiego (T. pinchaque) czy tapira malajskiego (T. indicus), które nie mają tak wyraźnego białego ubarwienia. Termin „środkowoamerykański” odnosi się do geograficznego zasięgu występowania, choć nie oznacza, że gatunek ograniczony jest tylko do tej strefy – jego obszar obejmuje także części południowego Meksyku i północnej Kolumbii. Z punktu widzenia etymologii, słowo „tapir” pochodzi z języka tupi, używanego przez plemiona indygeniczne w Brazylii, i oznacza „zwierzę z dużym nosem”, co doskonale oddaje charakterystyczny nos owego gatunku.

Tapir białogardły to znacznie mniejszy od innych gatunków tapirów, osiągając długość ciała do 2,1 metra, a wysokość w kłębie około 1,1 metra. Masa ciała waha się między 150 a 250 kilogramami, przy czym samice są zwykle nieco większe niż samce. Jego ciało jest grube, masywne i dobrze przystosowane do poruszania się po trudnym terenie. Najbardziej charakterystyczną cechą jest długa, miękką, elastyczna trąba nosowa, która wynika z rozwoju nosa i górnej warstwy twarzy. Ta struktura pozwala na dokładne chwyty liści, płatków kwiatów i nawet łapanie wody z powierzchni rzeki. Trąba służy również do komunikacji, odczuwania zapachów i kontaktu z młodymi. Ubarwienie skóry jest głęboką szaro-brązowe lub ciemnobrązowe, z wyjątkiem białego pasma rozciągającego się od szyi do górnej części tułowia – stąd nazwa „białogardły”. Ten pas może być bardziej wyraźny u osobników dorosłych i zmienia się w czasie życia, często stając się jaśniejszy w starszym wieku. Skóra jest gruba, pokryta gęstym włosiem, który chroni przed drętwieniem, pasożytami i wstrząsami termicznymi. Głowa jest stosunkowo mała względem tułowia, z dużymi, ostro zakończonymi uszami, które mogą się obracać, co pomaga w wykrywaniu dźwięków z różnych kierunków. Oczy są małe, ale bardzo czujne, a wzrok dobrze rozwinięty, choć nie jest głównym narządem pozwalającym na orientację. Nogi są krótkie, ale potężne, z pięcioma palcami na każdej stopie – idealne do chodzenia po miękkiej glebie i poruszania się po skarpach. Zęby są wysokie, z szerokimi powierzchniami żujących, co pozwala na przetwarzanie twardych liści i gałązek. Cechą charakterystyczną jest też brak ogona, co jest typowe dla całej rodziny tapirów. W naturze tętno można rozpoznać po ich spokojnym, powolnym ruchu, a także po charakterystycznym dźwięku wydychanego powietrza – „puffing” – szczególnie gdy się obudzi lub jest zaniepokojony.

Tapir białogardły należy do grupy ssaków naczelników (Perissodactyla), które charakteryzują się liczbą palców parzystą (w przypadku tapirów – 3 palce na przedniej nodze i 3 na tylnej, ale tylko 4 są funkcjonalne). Jest to jedyny gatunek tapirów występujący w Ameryce Środkowej i Południowej, co sprawia, że ma unikalne znaczenie biologiczne. Jego metaboliczny rytm jest spokojny, z niską temperaturą ciała (ok. 37–38°C), co pozwala mu oszczędzać energię w warunkach ograniczonego dostępu do pożywienia. Ma silne mięśnie brzuszne i plecione, które wspomagają przenoszenie ciężaru ciała po trudnym terenie. Szczególną uwagę zasługuje jego układ trawienia – ma bardzo rozwiniętą jelito grubą i jelicie śródmieszczone, które pozwalają na długotrwałe trawienie roślin. Zapewnia to efektywne wykorzystanie celulozy i innych twardych składników pokarmowych. Tapir białogardły ma również zdolność do regeneracji tkanki po urazach – skóra jest bardzo odporna na zranienia, co jest ważne w środowisku pełnym kolizji z gałęziami i kamieniami. Jego system nerwowy jest dostosowany do niskiego poziomu aktywności – ma niską reakcję na stres i może długo przebywać bez jedzenia. Długość życia w naturze szacuje się na 25–30 lat, choć w niewoli niektóre osobniki dożywają nawet 35 lat. Współczynnik reprodukcyjny jest niski – samica rodzi jedno młode co 2–3 lata, co utrudnia szybkie odnowienie populacji. Nie ma sezonowości rozmnażania, choć szczepienie najczęściej następuje w okresie deszczowym. Samce nie budują terenów zajmowania, ale mogą prowadzić walki o samice, szczególnie w czasie godów. Ich krążenie jest wolne, co pozwala im unikać przegrzewania się w gorącym klimacie. Mają również zdolność do przepływania przez wody – potrafią pływać, choć nie są bystrymi pływakami. Ich oddech jest powolny, co pozwala im unikać zbyt dużego zużycia tlenu. Wiele badań pokazuje, że ten gatunek ma niską odporność na choroby wirusowe, co stanowi dodatkowe zagrożenie w sytuacji zmian klimatycznych.

Tapir białogardły występuje na terenie od południowego Meksyku (stan Yucatán, Chiapas, Oaxaca) przez Gwatemala, Belize, Honduras, Nikaraguę, Kostarykę aż po północną część Kolumbii (departamenty Antioquia, Chocó, Magdalena). Jego zasięg jest fragmentaryczny i rozproszony, co wynika z degradacji siedlisk i intensywnego osiadania ludzi. W Meksyku populacje są skupione w rejonach tropikalnych lasów deszczowych, zwłaszcza w regionie Selva Lacandona i w parkach narodowych jak El Triunfo czy Montes Azules. W Gwatemali występuje w zachodniej części kraju, wzdłuż granicy z Meksykem, a także w rejonie Sierra Madre de Chiapas. W Belize i Hondurasie liczba osobników jest niska, ale są znane zapisy z terenów chronionych, takich jak Parque Nacional Cockscomb Basin czy Reserva de la Biosfera Maya. W Kostaryce tapir białogardły jest najważniejszym gatunkiem w rejonach górskich, szczególnie w parkach narodowych Corcovado i Braulio Carrillo. W Nikaragui znajduje się w południowej części kraju, wzdłuż wybrzeża Karaibskiego. W Kolumbii występuje w strefie Andów i na południowym wschodzie, w pobliżu granicy z Ekwador. Zasięg tego gatunku jest coraz bardziej ograniczony – z powodu deforestacji, rolnictwa i infrastruktury drogowej. W ostatnich dekadach zanotowano jego wycofanie z wielu regionów, gdzie wcześniej był powszechny. Obecnie jego populacja jest podzielona na izolowane grupy, co zwiększa ryzyko inbredu i utraty genetycznej różnorodności. Według danych IUCN, w całym zasięgu żyje nie więcej niż 3000 osobników, a liczba ta maleje. W niektórych krajach, takich jak Gwatemala czy Kostaryka, istnieją programy monitoringu, które pozwalają śledzić zmiany zasięgu. Jednak brak jednolitych działań regionalnych utrudnia efektywną ochronę gatunku.

Tapir białogardły preferuje wilgotne lasy deszczowe tropikalne, zarówno nizinne, jak i górskie, o wysokości do 2500 metrów nad poziomem morza. Najczęściej występuje w lasach równikowych, które charakteryzują się wysoką wilgotnością, bogatą roślinnością i nieregularnymi zmianami klimatycznymi. Wysokość górskich siedlisk zależy od lokalnych warunków – w Kostaryce i Nikaragui można go spotkać nawet na wysokości 2000 metrów, ale w Meksyku i Gwatemali dominuje nizinny las. Ważne jest, aby siedlisko miało dostęp do wody – tapiry często bywają w pobliżu rzek, stawów, strumieni i mokradł. Ich obecność w pobliżu wód jest niezbędna do nawadniania, regulacji temperatury ciała i usuwania pasożytów. Lasy, w których żyje, muszą mieć gęstą warstwę podcinę, dużo drzew o dużych liściach i zróżnicowaną strukturę drzewiastą. Preferuje miejsca z dużą ilością drewna martwego, które służy mu jako źródło pokarmu i ukrycie. W rejonach górskich wybiera strefy z miękką glebą, łatwą do przemieszczania się, a także z dużą ilością krzaków i pnączy. W Meksyku i Gwatemali często występuje w obszarach chronionych, takich jak Park Narodowy El Triunfo czy Reserva de la Biosfera La Sepultura. W Belize i Hondurasie zazwyczaj bywa w rejonach niskich, leśnych obszarów, które nie są jeszcze intensywnie wykorzystywane przez człowieka. W Kostaryce znajdzie się w parkach narodowych, gdzie siedliska są dobrze chronione. W Kolumbii żyje w lasach Amazonii i Andów, często w strefach o wysokiej wilgotności i bogatej flory. Kluczowe jest, aby siedliska były połączone – tapir potrzebuje dużych obszarów do przemieszczania się, co umożliwia wymianę genów między populacjami. Brak połączeń między siedliskami prowadzi do izolacji i degeneracji populacji. Warto zauważyć, że tapir białogardły nie toleruje upraw rolnych, lasów plantacyjnych ani zabudowań – jego obecność w rejonach zdegradowanych jest bardzo rzadka. Zmiany klimatyczne, susze i częstsze pożary lasów również zagrażają jego siedliskom. Dlatego ochrona lasów deszczowych i utrzymanie koridorów ekologicznych ma kluczowe znaczenie dla przetrwania tego gatunku.

Tapir białogardły jest zwierzęciem pojedynczym, a jego tryb życia charakteryzuje się niską aktywnością społeczną. Prezentuje on tzw. „solitary territoriality” – każdy osobnik zajmuje określony obszar, który obronnie odblokowuje, ale nie prowadzi ciągłych konfliktów. Obszary te mogą się nakładać, ale samce i samice zazwyczaj unikają bezpośrednich starć. Samce są bardziej agresywne podczas godów, gdy próbują zdominować inne samce, ale te działania są raczej symboliczne – często wystarczy tylko wydanie dźwięku lub pokaz postawy. Samice zazwyczaj są bardziej otwarte na kontakty z innymi osobnikami, szczególnie podczas okresu rozmnażania. Tapir białogardły jest nocnym zwierzęciem – większość aktywności zachodzi w nocy, a dzień spędza w ukryciu, często w gęstej roślinności lub pod drzewami. W ciągu doby może poruszać się kilka razy, ale zazwyczaj przemieszcza się w ciągu 1–2 godzin. W czasie dni letnich i deszczowych może być bardziej aktywny, ponieważ dostęp do pokarmu jest większy. Posiada bardzo dobry czucie zapachu – używa go do wykrywania innych osobników, znaków markujących teren i potencjalnych zagrożeń. Zazwyczaj nie buduje nor ani schronień, ale używa naturalnych ukrutnych miejsc, takich jak dziury w drzewach, skał lub pod złożonymi korzeniami. Znane są przypadki, gdy tapiry wykorzystują starych drzew, które już upadły, jako schronienie. Ich komunikacja odbywa się głównie za pomocą dźwięków – wydychania powietrza („puffing”), skrzypień, szeptów i cichego ryczenia. W czasie rozmnażania samce emitują specyficzne dźwięki, by przyciągnąć samice. Zazwyczaj nie tworzą grup rodzinnych, choć matka z młodym może pozostać razem przez kilka miesięcy. Zachowania związane z bezpieczeństwem są bardzo ostrożne – jeśli poczuje zagrożenie, zazwyczaj ucieka w głąb lasu, często przez wodę. Nie atakuje ludzi ani innych zwierząt, ale może się obronić, jeśli zostanie zaskoczony lub zagrożony.

Rozmnażanie tapira białogardłego jest powolne i ma niski współczynnik reprodukcyjny, co stanowi istotne zagrożenie dla przetrwania gatunku. Samice dojrzałe płciowo wchodzą w cykl rozmnażania w wieku 3–4 lat, a samce w 4–5 lat. Brak wyraźnego sezonu rozmnażania – może występować przez cały rok, choć największe szczepienia zazwyczaj zachodzą w okresie deszczowym (marzec–maj). Proces rozmnażania zaczyna się od doświadczeń towarzyskich – samiec zbliża się do samicy, śledzi ją, a następnie podejmuje próby kontaktu. Jeśli samica nie protestuje, następuje kopulacja, która trwa kilka minut. Po zapłodnieniu, czas ciąży wynosi około 13 miesięcy – jedna z najdłuższych wśród ssaków o podobnym rozmiarze. Po tym czasie samica rodzi jedno młode, rzadko dwie młode. Młode są już w pełni gotowe do poruszania się – mogą chodzić i jeść już po kilku godzinach od urodzenia. Mają barwę szaro-brązową z białymi plamami, które z czasem zanikają. Młode są zależne od matki przez 18–24 miesiące – w tym czasie uczą się żerowania, unikania zagrożeń i znajdowania wody. Matka dba o młode, chroni je i przewodzi przez teren. Po odłączeniu od matki, młode samce często opuszczają siedlisko i tworzą własne obszary, podczas gdy samice mogą pozostać blisko matki. Cykl życia tapira białogardłego jest długi – osiągają dojrzałość płciową w wieku 3–5 lat, a długość życia w naturze szacuje się na 25–30 lat. W niewoli niektóre osobniki dożywają nawet 35 lat. Wzrost osobnika jest powolny – osiąga pełny rozmiar w wieku 5–7 lat. Każde młode, które przetrwa, ma duże znaczenie dla populacji, ponieważ liczba potomstwa jest bardzo niska. Brak stabilnej reprodukcji prowadzi do spadku liczby populacji, co wymusza konieczność interwencji ochronnej. Programy hodowlane w zoo, takie jak w San Diego Zoo, Wrocławskim Zoo czy Berlin Zoo, mają na celu utrzymanie genetycznej różnorodności i zapewnienie możliwości reintrodukcji do natury.

Tapir białogardły to herbivora, którego dieta składa się głównie z liści, liści drzew, gałązek, owoców, płatków kwiatów, a także z mchu i traw. Jego żywienie jest bardzo zróżnicowane – w zależności od sezonu i dostępności pokarmu. W okresie deszczowym, gdy rosną nowe liście i owocuje wiele drzew, zjadanie owoców stanowi ważną część diety. W okresie suchym koncentruje się na liściach i gałązkach, które są bardziej dostępne. Potrafi zjeść nawet do 30 kg roślin dziennie – to bardzo duża ilość dla ssaka o masie 200 kg. Jego trawienie jest bardzo efektywne – posiada długie jelita, w których proces trawienia trwa nawet 48 godzin. Dzięki temu może wykorzystać wszystkie składniki pokarmowe, w tym celulozę. Wiele drzew, które zjadają tapiry, ma trudne do przetworzenia liście – tapir białogardły potrafi je rozdrabniać za pomocą mocnych zębów i trąby. Używa trąby do wyrywania liści z gałązek, a także do wydobywania owoców z gęstych krzaków. Często zjeżdża do wody, aby zmyć pokarm i zregulować temperaturę ciała. Nie je mięsa ani substancji zwierzęcych – jego układ trawienia nie jest przystosowany do przetwarzania białek zwierzęcych. Zazwyczaj żeruje w nocy, co pozwala mu unikać konkurencji z innymi gatunkami i przeciwdziałać przegrzewaniu się. Znane są przypadki, gdy tapiry zjadają skorupy owoców, które zawierają ślady minerałów – to może być sposób na uzupełnianie niedoborów. Ich zachowania pokarmowe są ważne dla ekosystemu – poprzez rozpraszanie nasion, wpływają na rozprzestrzenianie roślin. Niektóre drzewa są zależne od tapirów do rozprzestrzeniania nasion – jeśli tapir nie będzie żył, te gatunki mogą zniknąć. W związku z tym tapir białogardły pełni rolę „inżyniera ekosystemu”.

Tapir białogardły nie ma bezpośredniego znaczenia gospodarczego dla ludzi, ponieważ nie jest wykorzystywany do produkcji mięsa, wełny ani innych surowców. Jego obecność nie jest jednak bezwartościowa – ma istotne znaczenie ekologiczne i pośrednie. Poprzez rozpraszanie nasion i kształtowanie krajobrazu, wspiera rozwój lasów i utrzymanie różnorodności roślinnej. Jest uważany za „inżyniera ekosystemu”, ponieważ jego ruchy po lesie sprzyjają rozprzestrzenianiu się roślin, a jego odchodami napędzane są gleby. W niektórych regionach, takich jak Kostaryka czy Gwatemala, tapir białogardły jest jednym z kluczowych gatunków w turystyce przyrodniczej – obserwacja go w naturze jest atrakcją dla miłośników przyrody. To przekłada się na dochody lokalne, zwłaszcza w rejonach parków narodowych. Programy edukacyjne i projekty ochraniające tapira często promują rozwój zrównoważonego turystyku, co wspiera gospodarkę lokalną. W niektórych społecznościach indygenicznych tapir był kiedyś uważany za symbol siły i odwagi, co wpływało na jego role w tradycjach kulturowych. Choć nie jest wykorzystywany jako źródło pożywienia, w przeszłości niektóre plemiona mogły go polować – ale to było rzadkie i nie miało znaczenia gospodarczego. W dzisiejszych czasach jego wartość polega głównie na funkcjach ekologicznych i symbolicznych. Badania naukowe dotyczące tapira białogardłego pomagają zrozumieć dynamikę ekosystemów tropikalnych, co ma zastosowanie w zarządzaniu przyrodą. Ponadto, jego ochrona prowadzi do ochrony całego lasu, co ma korzyści dla środowiska i ludzi – np. wodę, powietrze, klimat. W związku z tym inwestycje w ochronę tapira mają duży potencjał ekonomiczny, choć nie są bezpośrednio zwracane.

Ekologia tapira białogardłego jest kluczowa dla utrzymania równowagi w tropikalnych lasach. Jako herbivora o dużym rozmiarze, jego obecność wpływa na strukturę roślinną, rozprzestrzenianie nasion i cykl składników odżywczych. Jego odchody są bogate w nasiona, które mogą wykiełkować po przewiezieniu przez jelita. Z tego względu wiele gatunków roślin zależy od tapirów do rozprzestrzeniania się. Wprowadzenie tapira do rejonów, gdzie go brakuje, może pomóc w regeneracji lasów. Działania ochronne skupiają się na kilku aspektach: ochronie siedlisk, redukcji polowania, monitoringu populacji i edukacji społecznej. W Kostaryce, Gwatemali i Meksyku funkcjonują programy ochrony w parkach narodowych, które chronią tereny, w których tapir żyje. W Kostaryce projekt „Tapir Conservation Project” wspiera badania i monitorowanie populacji. W Gwatemali działa program „Cascada de los Tapirs”, który łączy ochronę terenów z edukacją lokalnych społeczności. W Kolumbii i Hondurasie prowadzone są badania metodą fotografii pułapki, by śledzić obecność i zachowania zwierząt. W Europie i USA działają programy hodowlane w zoo, które mają na celu zachowanie genetycznej różnorodności. Wiele organizacji, takich jak WWF, IUCN, Fundacja Tapir, wspiera działania ochronne. Wprowadzono korridory ekologiczne, które pozwolają tapirów poruszać się między siedliskami. W Polsce, mimo że tapir nie występuje w naturze, jego ochrona jest promowana przez instytucje przyrodnicze i media. Edukacja dzieci i młodzieży o zagrożeniach dla tego gatunku ma kluczowe znaczenie. Bez działań ochronnych, tapir białogardły może zniknąć z natury w ciągu najbliższych dekad.

Relacje między człowiekiem a tapirem białogardłym są złożone i często negatywne. Głównym zagrożeniem dla gatunku jest degradacja siedlisk – deforestacja, rolnictwo, przemysł i budowa dróg prowadzą do utraty habitatów. W Meksyku, Gwatemali i Kostaryce setki hektarów lasów deszczowych zostały przekształcone w plantacje, pastwiska lub tereny mieszkaniowe. Inne zagrożenia to polowanie – choć nie jest powszechne, w niektórych regionach tapir jest łowiony ze względu na mięso lub jako „wypiek” dla myśliwych. Zdarzają się przypadki, gdy tapiry są zabijane przez ludzi, którzy uważają je za szkodniki – np. gdy robią szkody w uprawach. Zniszczenie siedlisk prowadzi do konfliktów – tapiry często wchodzą na tereny rolnicze, aby znaleźć jedzenie, co zwiększa ryzyko śmierci. Również autostrady i drogi są groźne – tapiry często giną w wypadkach, gdy próbują przekroczyć je w nocy. Zmiany klimatyczne, susze i częstsze pożary lasów również zagrażają ich przetrwaniu. Współczesne technologie, takie jak drony i fotopułapki, są wykorzystywane do monitorowania populacji, ale ich skuteczność zależy od dostępu do terenów. Wiele społeczności lokalnych nie zna tapira, co utrudnia współpracę w ochronie. W niektórych regionach istnieje pogląd, że tapir jest „demonem” lub „przysłowiowym” zwierzęciem – co prowadzi do jego prześladowania. W związku z tym kluczowe jest edukacja i angażowanie społeczności w działania ochronne.

W kulturze ludów indygenicznych Ameryki Środkowej tapir białogardły miał różne znaczenia. W mitologii Mayów był symbolem siły, mądrości i wierności. Niektóre legendy opowiadają, że tapir był przewodnikiem ducha w podróży do świata duchów. W religii azteckiej był uważany za zwierzę o mocnych właściwościach magicznych – jego skóra miała chronić przed złymi duchami. W kulturze K’iche’ i Q’eqchi’ tapir był bohaterem epickich pieśni, często przedstawiany jako postać zgodna z naturą. W dzisiejszych czasach tapir białogardły jest symbolem ochrony przyrody – w Kostaryce, Gwatemali i Belize pojawia się na znakach turystycznych, emblematy parków narodowych i kampanii edukacyjnych. Jego obraz jest wykorzystywany w reklamach zrównoważonego rozwoju i ochrony lasów. W literaturze i filmach często pojawia się jako symbol zagrożonego świata przyrody. W Polsce, choć nie występuje w naturze, jest znany z książek przyrodniczych i dokumentów telewizyjnych – jego historia jest często prezentowana jako przykład zagrożenia dla gatunków przez człowieka.

W przeszłości tapir białogardły był polowany przez ludzi indygenicznych – jego mięso było jedzeniem, a skóra wykorzystywana do robienia ubrań. W XIX wieku polowanie zaczęło się intensyfikować dzięki handlowi – mięso i skóra były eksportowane. W XX wieku, szczególnie w latach 60.–80., polowanie było powszechne w rejonach Gwatemali i Meksyku. W latach 90. i 2000. polowanie zostało częściowo ograniczone przez ustawy ochronne, ale nadal występuje – głównie w rejonach nieochronionych. W Kostaryce i Belize polowanie jest prawnie zabronione, ale wciąż zdarzają się przypadki. Polowanie jest trudne do kontrolowania – tapir żyje w głębokich lasach, a jego obecność nie jest łatwo wykrywalna. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że polowanie na tapira jest nielegalne i szkodliwe. Współczesne działania ochronne skupiają się na zapobieganiu polowaniu poprzez edukację, patrolowanie terenów i współpracę z policją.